ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ಐಚ್ಛಿಕ ಕನ್ನಡ ಜಲಗಾರ ನೋಟ್ಸ್‌ | 2nd Puc Optional Kannada Jalagara Notes Question Answer

ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ಐಚ್ಛಿಕ ಕನ್ನಡ ಜಲಗಾರ ನೋಟ್ಸ್‌, 2nd Puc Optional Kannada Jalagara Notes Question Answer Guide Pdf Download in Kannada Medium Karnataka State Syllabus 2026 Kseeb Solutions For Class 12 Jalagara Notes 2nd Puc Optional Kannada Jalagara Notes ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ಐಚ್ಛಿಕ ಕನ್ನಡ ಜಲಗಾರ ಜಲಗಾರ ನೋಟ್ಸ್ Jalagara Notes Jalagara Question Answer 2nd Puc Kannada Notes ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ಕನ್ನಡ ನೋಟ್ಸ್ ಜಲಗಾರ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಜಲಗಾರ ಸಂದರ್ಭ ಸೂಚಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯ Optional Kannada Notes

ಸಂದರ್ಭ ಸೂಚಿಸಿ, ಸ್ವಾರಸ್ಯ ವಿವರಿಸಿ

1. “ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಕೈಮುಗಿದು ಬಾ.”

ಸಂದರ್ಭ: ಈ ಮಾತನ್ನು ಜಲಗಾರನು ರೈತನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ರೈತನು ಶಿವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಶಿವಗುಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಜಲಗಾರನು ತಾನು ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಈ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಜಾತಿಭೇದದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಳವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಭಾವನೆ ಇರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

2. “ಹುಟ್ಟು ಗುಣ ಸುಟ್ಟರೂ ಹೋಗುವುದೇ?”

ಸಂದರ್ಭ: ಜಲಗಾರನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಗುಣಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜಾತಿಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮಾತು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವಿದೆ.

3. “ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇರಲಿ.”

ಸಂದರ್ಭ: ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನವೂ ಜಲಗಾರನು ತನ್ನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಜಲಗಾರನ ನಿರಂತರ ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರರು ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಜಲಗಾರನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

4. “ಗುಡಿಗಳು ಪಾಪಿಗಳ ಭೋಗಿಗಳ ಗೂಡುಗಳು!”

ಸಂದರ್ಭ: ದೇವಾಲಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಡಂಬರ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡು ಜಲಗಾರನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ದೇವಾಲಯವು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಕೆಲವರ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಭೋಗದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಜಲಗಾರನು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾದ ದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.

5. “ಬಡವರಿಗೆ ಬಡವರಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಗತಿಯುಂಟೆ?”

ಸಂದರ್ಭ: ತಿರುಕನಿಗೆ ಯುವಕರು ಹಿಂಸೆ ನೀಡಿದಾಗ ಜಲಗಾರನು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಬಡವರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಬಡವರ ನೋವು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಈ ಮಾತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಡವರ ನೆರವಿಗೆ ಬಡವರೇ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಅಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನೂ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

6. “ಅಂಜದಿರು, ಸೋದರನೆ, ನಾನಿನ್ನ ಬಂಧು!”

ಸಂದರ್ಭ: ನಾಟಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಜಲಗಾರನ ಮುಂದೆ ಜಲಗಾರನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಭಯಪಡುತ್ತಿರುವ ಜಲಗಾರನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಶಿವನು ಜಲಗಾರನನ್ನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನೆಂದು ಕರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜಾತಿಭೇದವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಜಲಗಾರನೇ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

7. “ಶಿವಗುಡಿಗೆ ಸೇರಿಸರು ಶಿವನಾದ ಎನ್ನ.”

ಸಂದರ್ಭ: ಜಲಗಾರನಿಗೆ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಶಿವನಿಗಿಂತ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನೇ ನಿಜವಾದ ಶಿವ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವುದು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವಿದೆ.

8. “ಬೀದಿಗುಡಿಸುವ ಬಡವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಿರುವೆ.”

ಸಂದರ್ಭ: ಜಲಗಾರನಿಗೆ ಶಿವನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಾರಸ್ಯ: ಶಿವನು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರಲ್ಲ; ದುಡಿಯುವ ಬಡವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಪೂಜೆ ಎಂಬ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ

1. ಕಿಲೋನೇ ಹೇಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು?

ಕಿಲೋನೇ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವಂತೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

2. ಅರುಣೋದಯ ಹೇಗೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ?

ಅರುಣೋದಯವು ಕೆಂಪು ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.

3. ಮಣಿಯಣ್ಣನ ಭೋಗಿ ಯಾರು?

ಮಣಿಯಣ್ಣನ ಭೋಗಿ ಶಿವನು.

4. ಜೋಯಿಸರು ದೇಗುಲದ ಒಳಗೆ ಯಾರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು?

ಜೋಯಿಸರು ದೇಗುಲದ ಒಳಗೆ ಉಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.

5. ಜಲಗಾರನ ಆರತಿ ಯಾವುದು?

ಜಲಗಾರನ ಆರತಿ ಪೊರಕೆ.

6. ರೈತ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಲು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ?

ರೈತನು ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಲು ಶಿವಗುಡಿಯ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ.

7. ಜನಕೆ ಯಾವುದರ ಮಂಕು ಬಡಿದಿದೆ?

ಜನರಿಗೆ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಯ ಆಡಂಬರದ ಮಂಕು ಬಡಿದಿದೆ.

8. ಜಲಗಾರ ಯಾವುದನ್ನು ಪರಮ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ?

ಜಲಗಾರನು ಬಡವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಮ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

9. ಬಡವರಿಗೆ ಯಾರು ಗತಿ?

ಬಡವರಿಗೆ ಬಡವರೇ ಗತಿ.

10. ಜವರಾಯ ಯಾರನ್ನು ಮುಕ್ಕಿದನು?

ಜವರಾಯನು ಜಲಗಾರನ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಮುಕ್ಕಿದನು.

11. ಶಿವನು ಯಾರ ಬಂಧು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ?

ಶಿವನು ಜಲಗಾರನ ಬಂಧು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

12. ಜಗದ ಪಾಪವನ್ನು ನುಂಗುವವನು ಯಾರು?

ಶಿವನು ಜಗದ ಪಾಪವನ್ನು ನುಂಗುವವನು.

13. ಬೀದಿಗುಡಿಸುವ ಬಡವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?

ಶಿವನು ಬೀದಿಗುಡಿಸುವ ಬಡವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ

1. ರೈತನ ಗೆಳೆಯರು ಯಾರು?

ರೈತನ ಗೆಳೆಯರು ನೇಗಿಲು, ಹೊಲ ಮತ್ತು ಕಾಯಕ. ರೈತನು ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಕಾಯಕವೇ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

2. ಜಲಗಾರನ ಶಿವ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?

ಜಲಗಾರನ ಶಿವನು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಕಸದೊಳಗೆ, ದುಡಿಯುವವರಲ್ಲಿ, ಬಡವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಲಗಾರನು ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿವನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

3. ಮೂಡಣ ಮತ್ತು ಪಡುವಣದಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರು ಇದ್ದಾರೆ?

ಮೂಡಣ ಮತ್ತು ಪಡುವಣ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು-ಕತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ನಾಟಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಬೆಳಗನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗಿದೆ.

4. ಗುಡಿಗಳು ಯಾರ ಗೂಡುಗಳು ಎಂದು ತಿರುಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?

ತಿರುಕನ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಗುಡಿಗಳು ಪಾಪಿಗಳ, ಭೋಗಿಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳ ಗೂಡುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

5. ಭಾರತಾಂಬೆಯ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?

ಜಾತಿಭೇದ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಬಡವರ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಡಂಬರಗಳು ಭಾರತಾಂಬೆಯ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಜನರ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ಕುವೆಂಪು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

6. ಧರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ?

ಧರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿವು, ಬಡತನ, ಅನ್ಯಾಯ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ ಇರುವವರೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಸುಖ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ದೊರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ಧರೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

7. ಶಿವನಿಗೆ ಯಾರು ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ?

ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಬಡವರನ್ನು ಹಾಗೂ ದೀನರನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸೇವೆ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಶಿವಾರಾಧನೆ ಎಂದು ನಾಟಕ ಸಾರುತ್ತದೆ.

8. ರೈತ ಶಿವನ ಗುಡಿಯಿಂದ ಏನೇನು ತಂದಿದ್ದಾನೆ?

ರೈತನು ಶಿವನ ಗುಡಿಯ ವೈಭವ, ವಿಗ್ರಹದ ಸೌಂದರ್ಯ, ಜೋಯಿಸರ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಯ ಆಡಂಬರದ ಅನುಭವವನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಜಲಗಾರನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಶಿವನ ಅನುಭವ ಅವನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.

9. ಜಲಗಾರ ಯಾವುದನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ?

ಜಲಗಾರನು ಕಾಯಕ, ಸೇವೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಬಡವರ ನೆರವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ನೀಡುವುದು ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಅವನ ನಿಲುವು.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

10. ಶಿವಗುಡಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಏನೇನಿರಬೇಕು?

ಶಿವಗುಡಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಜಾತಿಭೇದ, ಮೇಲು-ಕೀಳು ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ದೂರವಾಗಬೇಕು. ದೇವಾಲಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಬಡವರು, ದೀನರು ಮತ್ತು ಶ್ರಮಿಕರನ್ನು ದೇವರ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಣಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಮಾನವಸೇವೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕು.

11. ಊರ ತೋಟಿ ಮತ್ತು ಜಗದ ತೋಟಿ ಯಾರ್ಯಾರು?

ಊರ ತೋಟಿ ಜಲಗಾರನು; ಜಗದ ತೋಟಿ ಶಿವನು. ಊರಿನ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಜಲಗಾರನಂತೆ ಶಿವನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಜಲಗಾರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಈ ಸಾಮ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ

1. ಭೂದೇವಿಯ ಉದಯಕಾಲದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ.

ನಾಟಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭೂದೇವಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಉದಯಕಾಲದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಪರಿಸರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗುತ್ತಾ ಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟ, ಕಾಡು, ಹೊಳೆ, ತೊರೆ, ಮರ-ಗಿಡಗಳು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

“ಮೂಡಿ ಬಾ, ಮೂಡಿ ಬಾ, ಜಗದ ಕಣ್ಣೆ” ಎಂಬ ಭಾವದ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು, ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಜೀವಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಟಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಕುವೆಂಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

2. ನೇಗಿಲ ಯೋಗಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ತೋರುವ ಹಾದಿ ಯಾವುದು? ವಿವರಿಸಿ.

ನೇಗಿಲ ಯೋಗಿ ಎಂದರೆ ರೈತ. ರೈತನಿಗೆ ತನ್ನ ನೇಗಿಲೇ ಯೋಗದ ಸಾಧನ. ಹೊಲವನ್ನು ಉಳುವುದು, ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವುದು, ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವುದು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಕಾಯಕ.

ರೈತನು ತನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದೇ ಅವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಹಾದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಮುಖ್ಯ. “ಕಾಯಕವೇ ಪೂಜೆ” ಎಂಬ ವಿಚಾರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.

3. ಶಿವ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಜಲಗಾರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ? ವಿವರಿಸಿ.

ಜಲಗಾರನ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನು ಕೇವಲ ಶಿವಗುಡಿಯ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬೀದಿ ಗುಡಿಸುವ ಬಡವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ, ಹೊಲ ಉಳುವ ಒಕ್ಕಲಿಗನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ದುಡಿಯುವ ಶ್ರಮಿಕರ ನಡುವೆ, ಕುಂಟರು-ಕುರುಡರು-ದೀನರು-ಅನಾಥರನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದು ಪೊರೆಯುವವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ನಾಟಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ಜಲಗಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಕಲ್ಪಿಸಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಾರದು; ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

4. “ಲೋಕ ನಗಬೇಕಾದವರಾಗಿದ್ದರೂ ನಗಬೇಕು” – ಈ ಮಾತಿನ ಔಚಿತ್ಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ.

ಈ ಮಾತಿನ ಆಶಯ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ದುಃಖ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಜೀವನವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು ಸಹಜ. ದುಃಖ ಬಂದಾಗ ಕುಗ್ಗದೆ, ತನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಬದುಕಬೇಕು.

ಜಲಗಾರನ ಜೀವನವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಅವನು ಬಡವನಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಕ ತೋರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಮಾತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

5. “ಗುಡಿಗಳು ಪಾಪಿಗಳ ಗೂಡುಗಳು” ಎಂದು ತಿರುಕ ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ? ವಿವರಿಸಿ.

ತಿರುಕನಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ನೋವು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ವೈಭವದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿದವರಿಗೆ ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನ ನೀಡದೆ ಕಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಜಲಗಾರನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯವು ನಿಜವಾದ ಮಾನವಸೇವೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗದೆ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಆಡಂಬರ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವಾಗ, ಅದನ್ನು “ಪಾಪಿಗಳ ಗೂಡು” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾನವೀಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಆಡಂಬರದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

6. “ಬಡವರಿಗೆ ಬಡವರಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಗತಿಯುಂಟೆ?” – ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವೇನು? ವಿವರಿಸಿ.

ಈ ಮಾತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಬಡವರ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಿರುಕನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೆಲ ಯುವಕರು ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಲಗಾರನು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಬಡವರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಡವನಿಗೆ ಅನ್ನ, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ನೀಡುವುದು ಮಾನವೀಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಕ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಮಾತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

7. ಶಿವನ ಆಭರಣಗಳು ಯಾವುವು? ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ಆಭರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

• ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರ
• ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ
• ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾವು
• ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಕಣ್ಣು
• ಕೈಲಾಸದ ಒಡೆಯ
• ಗಿರಿಜೆಯ ಪತಿ
• ವಿಷಕಂಠ
• ಕುಬೇರನ ಮಿತ್ರ

ಜಲಗಾರನು ಶಿವನನ್ನು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶಿವನು ನಂತರ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವು ಕಾಯಕದಲ್ಲಿರುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿತ ಶಿವ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಶಿವ ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

8. ಜಗದ ಜಲಗಾರ ಯಾರು? ವಿವರಿಸಿ.

ಜಗದ ಜಲಗಾರ ಶಿವನೇ. ಊರಿನ ಜಲಗಾರನು ಬೀದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿನ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು.

ದುಡಿಯುವವರಲ್ಲಿ, ರೈತರಲ್ಲಿ, ಬಡವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೀನ-ಅನಾಥರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ವಿಗ್ರಹವಲ್ಲ; ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಚೈತನ್ಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು “ಜಗದ ಜಲಗಾರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

9. ‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕ ಮನೋಧರ್ಮ ಹೇಗೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ? ಚರ್ಚಿಸಿ.

‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನಾಟಕ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ಜಾತಿಭೇದ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಂಬರ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜಲಗಾರನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನೇ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಿರುಕನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾನವಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಗಾರನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾನೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನಾಟಕವು “ದೇವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯನ ಸೇವೆ ಮಾಡು; ಕಾಯಕ ಮಾಡು; ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣು” ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

10. ಕಾಯಕ ತತ್ವದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.

‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವೇ ಕಾಯಕದ ಮಹತ್ವ. ಜಲಗಾರನು ಬೀದಿಯನ್ನು ಗುಡಿಸುವ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೀಳು ಕೆಲಸವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. “ಕರ್ಮವಾರಾಧನೆ, ಸೇವೆಯೇ ಪೂಜೆ; ನನ್ನ ಭಾಗಕೆ ಪೊರಕೆ ಆರತಿ; ಗುಡಿಸುವುದೇ ನನ್ನ ದೇವರ ಪೂಜೆ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ರೈತನಿಗೆ ಹೊಲ ಉಳುವುದು ಕಾಯಕ. ಜಲಗಾರನಿಗೆ ಬೀದಿ ಗುಡಿಸುವುದು ಕಾಯಕ. ಬಡವರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಕಾಯಕ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಪೂಜೆ.

ನಾಟಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಜಲಗಾರನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ “ನಾನೊಬ್ಬ ಜಲಗಾರ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ದೇವರು ಶ್ರಮಿಕನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಯಕವು ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯವಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸೇವೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕವೇ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬಹುದು. ‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕವು ದುಡಿಮೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಮಹತ್ವದ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ.

ಇತರೆ ವಿಷಯಗಳು :

ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ Pdf

1 ರಿಂದ 12 ನೇ ತರಗತಿ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟ್ಸ್‌

1 ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ Pdf

1 ರಿಂದ 9ನೇ ತರಗತಿ ಕಲಿಕಾ ಚೇತರಿಕೆ 

All Notes App

ಆತ್ಮೀಯರೇ..

ನಮ್ಮ KannadaDeevige.in ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಆಪ್ ನಲ್ಲಿ 1ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಠ ಹಾಗೂ ಪದ್ಯಗಳ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ, ನೋಟ್ಸ್  ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ,ಹಾಗೂ ಪಾಠ ಪದ್ಯಗಳ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಇದೆ.

ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೀವು  ತಿಳಿಯಲು ನಮ್ಮ Kannada Deevige ಆಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ನೀವು ನಮ್ಮ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಚಾನೆಲ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಹೊಸ  ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ

ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

KANNADA DEEVIGE APP 

ಕನ್ನಡ ದೀವಿಗೆ.in ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ 12ನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ನೋಟ್ಸ್ , ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಕಾಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಿ.