ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯ – 3 ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನೋಟ್ಸ್‌ | 1st Puc Sociology Chapter 3 Question Answer

ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯ – 3 ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನೋಟ್ಸ್‌, 1st Puc Sociology Chapter 3 Question Answer Notes in Kannada Pdf Download Kseeb Solution For Class 11 Sociology Chapter 3 Notes Samajika Prakriyegalu Notes in Kannada 1st Puc Social Process Notes

ಅಧ್ಯಾಯ – 3 ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು

1st Puc Sociology Chapter 3

1st Puc Sociology 3rd Chapter Question Answer

I. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪದ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ :

1 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೇನು ?

ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಿತಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಡನಾಟ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ‘ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆ ‘ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ .

2 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದರೇನು ?

ಸಮಾಜದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕದ ಮುಖಾಂತರ ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು . ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎನ್ನುವರು .

3 ) ಸಂವಹನ ಎಂದರೇನು ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಾಗೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ‘ ಸಂವಹನ ‘ ಎನ್ನುವರು .

4) ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮೂಲಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

‘ ಸಂಪರ್ಕ ‘ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ .

5 ) ಸಹಕಾರ ಎಂದರೇನು ?

ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜನರು ನಡೆಸುವ ಜಂಟಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ‘ ಸಹಕಾರ ‘ ಎನ್ನುವರು .

6 ) ಸಹಕಾರದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಹಕಾರದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ – ‘ ಸಹಕಾರವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದದ್ದು ‘ .

7 ) ಸಹಕಾರದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

‘ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ ‘ , ಸಹಕಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ .

8 ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ ಎಂದರೇನು ?

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ ‘ ಎನ್ನುವರು .

ಉದಾ : ರೈತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಲ – ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವುದು .

9 ) ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರ ಎಂದರೇನು ?

ಒಂದು ಗುರಿಸಾಧನೆಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗಿ , ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು . ಉದ್ದೇಶವು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ‘ ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರ ‘ ಎನ್ನುವರು .

10 ) ‘ ಸ್ಪರ್ಧೆ ‘ ಎಂದರೇನು ?

ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುವಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹಗಳೊಳಗೆ ನಡೆಸುವ ಸತತ ಹೋರಾಟವನ್ನು ‘ ಸ್ಪರ್ಧೆ ‘ ಎನ್ನುವರು .

11 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಒಂದು ಯಾವುದದರೂ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ , ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ .

12 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ನಿರಂತರವಾದುದು , ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ .

13 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ಪರ್ಧೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಎಂದರೆ – ‘ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು .

14 ) ಸಂಘರ್ಷ ಎಂದರೇನು ?

ಬೇರೆಯವರ ಇಚ್ಚೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸಂಘರ್ಷ ಎನ್ನುವರು .

15 ) ಸಂಘರ್ಷದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಂಘರ್ಷದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ – ಸಂಘರ್ಷವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ‘ .

16 ) ಸಂಘರ್ಷದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಂಘರ್ಷದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ – ‘ ದಾವೆ ಅಥವಾ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆ ‘ .

17 ) ಪಕ್ಷ ವೈಷಮ್ಯ ಎಂದರೇನು ?

ಒಂದು ಸಮೂಹದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಕ್ಷ ವೈಷಮ್ಯ ‘ ಎನ್ನುವರು .

18 ) ಮೊಕದ್ದಮೆ ಎಂದರೇನು ?

‘ ಮೊಕದ್ದಮೆ ‘ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾನೂನಿನ ಹೋರಾಟ . ‘ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮೂಹ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ತನಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ‘ ಮೊಕದ್ದಮೆ ‘ ಎನ್ನುವರು .

19 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಎಂದರೇನು ?

ಮಾನವನು ತನ್ನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ‘ ಎನ್ನುವರು .

20 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ‘ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ನಿರಂತರವಾದುದು .

21 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ – ‘ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರನ ಪಾತ್ರ .

22 ) ಬಲಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವುದು ಎಂದರೇನು ?

ಬಲ ಪ್ರಯೋಗದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡಿ ಒಮ್ಮೆಮ್ಮೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು . ಇದನ್ನು ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ .

23 ) ರಾಜಿ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದರೇನು ?

ಸಂಘರ್ಷ ನಿರತ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮಬಲರಾಗಿದ್ದು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇಷ್ಟ ಪಡದೇ ಇದ್ದಾಗ , ಪರಸ್ಪರ ತಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ರಾಜಿ ಎನ್ನುವರು .

24 ) ಉದಾತೀಕರಣ ಎಂದರೇನು ?

ಅಕ್ರಮಶೀಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಸೌಹಾರ್ಧಯುತ ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಉದಾತ್ತೀಕರಣ ಎನಿಸಿದೆ .

25 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಎಂದರೇನು ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಮೂಹ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದನ್ನು ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದನ್ನು ‘ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ‘ ಎನ್ನುವರು .

26 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ – ‘ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ‘.

27 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ‘ ಸಹನೆ ‘ ,

28 ) ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಿ .

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ‘ ಬ್ಯಾಂಕ್ ‘ .

1st Puc Sociology Chapter 3 Question Answer in Kannada

II . ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು : ( 2-3 ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ )

1 ) ಸಂವಹನದ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ವಿಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಂವಹನದ ಎರಡು ವಿಧಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸಂವೇದನೆ 2 ) ಸಂವೇಗ

2 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೇನು ?

ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಗಳು ಏರ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .

3 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ,

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ 1 ) ಸಹಕಾರ 2 ) ಸ್ಪರ್ಧೆ

4 ) Co – operation ಎಂಬ ಪದ ಹೇಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತು ?

ಕೋ – ಆಪರೇಷನ್ ‘ ( Co – operation ) ಎಂಬ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ‘ ಕೋ ‘ ( Co ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರು ) ಮತ್ತು ಅಪರರಿ ( Operari ಎಂದರೆ ಕೆಲಸಮಾಡು ) ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ದುಡಿಯುವುದೇ ಸಹಕಾರ ಎಂದು ಎನಿಸಿದೆ .

5 ) ಸಹಕಾರದ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಹಕಾರದ 2 ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ 1 ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ 2 ) ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರ

6 ) ಸಹಕಾರದ ಎರಡು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಹಕಾರದ ಎರಡು ಅನುಕೂಲತೆಗಳೆಂದರೆ

1 ) ಸಹಕಾರವು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾದದ್ದು : ಸಹಕಾರವು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅತೀ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ . ಕೃಷಿ , ಉದ್ದಿಮೆ , ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ , ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ .

2 ) ಸಹಕಾರವು ನಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದುದು : ಮಾನವ ಜನಾಂಗದ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಯು ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರವಿರಬಹುದಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಅನಿವಾರ್ಯವು ಹೌದು .

7) ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎಂದರೇನು ?

ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುವಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹದೊಳಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಸತತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎನ್ನುವರು .

8 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ 1 ) ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ 2) ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ

9 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಯಾವುದಾದರು ಎರಡು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ?

ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಎರಡು ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹೊಸ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು

2 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಕಾರ್ಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ .

10 ) ಸಂಘರ್ಷ ಎಂದರೇನು ?

ಬೇರೆಯವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಸಂಘರ್ಷ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ .

11 ) ಜಾರ್ಜಸಿಮ್ಮೆಲ್ ನೀಡಿದ ಸಂಘರ್ಷದ ಯಾವುದಾದರೂ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಿ .

ಜಾರ್ಜಸಿಮ್ಮೆಲ್ ನೀಡಿದ ಸಂಘರ್ಷದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಯುದ್ಧ

2 ) ಪಕ್ಷವೈಷಮ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂತಃಕಲಹ

3 ) ದಾವೆ ಅಥವಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ

4 ) ಅವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದರ್ಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ತಾತ್ವಿಕನ ಘರ್ಷ .

12 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಎಂದರೇನು ?

ಮಾನವನು ತನ್ನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ‘ ಎನ್ನುವರು .

13 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ,

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ – –

1 ) ಬಲಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ( ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ) ಮಣಿಯುವುದು .

2 ) ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ರಾಜಿ .

14 ) ಸಂಯುಕ್ತಿಕ ವಿವರಣೆ ಎಂದರೇನು ?

ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವರಣೆ ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ‘ ಸಂಯುಕ್ತಿಕ ‘ ಎನ್ನುವರು

15 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಎಂದರೇನು ?

ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದನ್ನು ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಎನ್ನುವರು .

16 ) ಸ್ಟಾಂಗೀಕರಣದ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರನವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ .

2 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ .

17 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡು ಸಹಾಯಕವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ ,

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸಹನೆ 2 ) ಅನೋನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ

1st PUC Sociology 3nd Chapter Notes in Kannada

III . ಐದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು : ( 10-15 ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ )

1 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೇನು ? ಅದರ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ,

ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಿತಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಡನಾಟ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ‘ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆ ‘ ಎನ್ನುವರು . ಪಾರ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಗೆಸ್’ರವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಎರಡು ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ

1 ) ಸಂಪರ್ಕ : ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ‘ ಎನ್ನುವರು . ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆ ಏರ್ಪಡಲಾಗದು . ಇದು ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ .

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ : ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಮೂಹದೊಳಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎನ್ನುವರು .

ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ : ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ರೂಢಿಗತವಾಗಿ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎನ್ನುವರು .

2 ) ಸಂವಹನ :

ಸಂವಹನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ . ಸಂವಹನದ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ . ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸಂವೇದನೆ 2 ) ಸಂವೇಗ 3 ) ಭಾವನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು

2 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೇನು ? ವಿವರಿಸಿ .

ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಗಳು ಏರ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು . ಮೆಕ್ಕೆವರ್ ಮತ್ತು ಪೇಜ್ : ‘ ಸಮೂಹದ ಸದಸ್ಯರುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಒಗ್ಗೂಡಿದಾಗ ವಿಶೇಷ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ .

ಎ.ಡೂಗ್ರೀನ್ ರವರು – ‘ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಗಳು ಏರ್ಪಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ‘ ಎನ್ನಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ .

ಹಾರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಹಂಟ್ ‘ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ , ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸ್ವರೂಪದ ವರ್ತನೆಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ‘ ಎನ್ನಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ .

ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಗೆಸ್‌ರವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಐದು ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು –

1 ) ಸಹಕಾರ

2 ) ಸ್ಪರ್ಧೆ

3 ) ಸಂಘರ್ಷ

4 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆ

5 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ

3 ) ಸಹಕಾರದ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಯಾವುವು ?

‘ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ‘ ಸಹಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು . “ ಸಹಕಾರ’ವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ

2 ) ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರ

1 ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರ : ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುಡಿಯುವುದು . ಅದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ . ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ . ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುಡಿಯುವರು .

ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಉತ್ಸವ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು .

2 ) ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರ : ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರಿಸಾಧನೆಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ . ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ . ಆದರೂ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಬಗೆಯ ಸಹಕಾರವು ಶ್ರಮವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ . ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ .

ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಹೀಗೆ ಸಹಕಾರವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನೋನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು . ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂತೃಪ್ತಿ ತರುವುದು .

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೆಲಸ ಸುಗಮವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ . ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನೌಕರರಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ .

ಇದೇ ರೀತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ .

4 ) ಮಾನವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ವಿವರಿಸಿ .

ಮಾನವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ತುಂಬಾ ಅಗತ್ಯವಿದೆ . ಏಕೆಂದರೆ “ ಸಹಕಾರವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಯಾಗಿದೆʼ . ಅದು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ .

ಮೆಕೈವರ್ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ರವರು ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ದುಡಿದಲ್ಲದೇ ಮಾನವನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಜೀವನ ನಡೆಸಲಾರನು .

ಸಹಕಾರವು ನಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ . ಮಾನವರು ಸಹಕಾರದ ಹೊರತಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಮಾನವ ಜನಾಂಗದ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲಾದರೂ ಬೇಕಾದುದು ಅನಿವಾರ್ಯವೂ , ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಆಗದೆ ,

ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ . ಕೃಷಿ , ಉದ್ದಿಮೆ , ಸಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ .

5 ) ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎಂದರೇನು ? ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುವಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹಗಳೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಸತತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ‘ ಸ್ಪರ್ಧೆ ‘ ಎನ್ನುವರು .

ಎಲ್ಲರೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ನೇಮಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎನ್ನುವರು .

ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಬರ್ನಾಡ್‌ರವರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ .

ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ

2 ) ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ

3 ) ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ

4 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ

5 ) ಜನಾಂಗೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ

1 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ . ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಭೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು , ಸಾಧನೆ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

2 ) ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರವಿದೆ ಸಂಪರ್ಕ , ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ , ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು . ಸಂಪತ್ತಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ವಿನಿಮಯ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗ ಮುಂತಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು . ಜನರು ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ , ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ , ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಸಲು , ಸಂಬಳ , ಕೂಲಿ , ಪಡೆಯಲು , ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಲು ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಂದ , ರೋಗಿಗಳಿಂದಲೂ ಹಣಪಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು ನಿರಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ .

3 ) ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ . ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

4 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮೂಹಗಳೊಳಗೆ , ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ . ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ , ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ . ಆರ್ಯರು – ದ್ರಾವಿಡರ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ .

5 ) ಜನಾಂಗೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಲಾಭಗಳಿಗಾಗಿ , ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಫಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಾಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ . ಉದಾ : ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಕರಿಯರ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ದೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ .

6 ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಾವುವು ? ವಿವರಿಸಿ .

ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು .

1. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು : ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದುಡಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ . ಸಹಕಾರವು ಕಾರ್ಯಸಾಧಿಸಬಹುದಾದರೆ , ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಕಾರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥಕವಾಗಿ ನೆರವೇರುವುದು .

2.ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವುದು : ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ . ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಏಕೈಕ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ,

3. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹೊಸ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು : ಅಗಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ನಿಮ್‌ಕಾಫ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು .

4.ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ , ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ : ಉತ್ತಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಧಿಕಗೊಂಡ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು , ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲರಾದವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಏಳಿಗೆಗೂ ಕಾರಣರಾಗುವರು . ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಮೂಹಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ . ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು .

5. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು : ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವೇಗವು ತೀವ್ರವಾಗುವುದು . ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನೆಗೆ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಥವಾ ಇದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವುದು .

7 ) ಜಾರ್ಜ್ ಸಿಮ್ಮೆಲ್‌ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಕಾರಗಳಾವುವು ? ವಿವರಿಸಿ .

ಜಾರ್ಜ್ ಸಿಮ್ಮೆಲ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಘರ್ಷವು ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಯುದ್ಧ

2 ) ಪಕ್ಷವೈಷಮ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂತಃಕಲಹ

3 ) ಮೊಕದ್ದಮೆ ಅಥವಾ ದಾವೆ

4 ) ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು

1 ) ಯುದ್ಧ : ಯುದ್ಧವು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಆ . ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು : ದ್ವೇಷ , ಪ್ರತಿಕಾರ , ಸಂಪತ್ತು , ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮುಂತಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಆ ವೇಗವು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಯುದ್ಧದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು .

2) ಅವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದರ್ಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಘರ್ಷ : ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳಿಗಾಗಿ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೋರಾಡುವುದುಂಟು . ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋರಾಡುವರು . ಇದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಭಯಾನಕ ರೂಪ ತಾಳುವುದು ಉಂಟು .

3 ) ಪಕ್ಷ ವೈಷಮ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂತಃಕಲಹ : ಪಕ್ಷ ವೈಷಮ್ಯ ಒಂದು ಸಮೂಹದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಘರ್ಷಣೆ , ಒಬ್ಬ ಕುಟುಂಬ ಸಂಘ , ಸಂಘಟನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಸಮೂಹ ಸಂಘ , ಸಂಘಟನೆಯ ವಿರುದ್ಧವೇ ಬಂಡೇಳಬಹುದು . ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ , ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ , ಜಾತಿ ಸಮೂಹದೊಳಗೆ

4 ) ದಾವೆ ಅಥವಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ : ದಾವೆಯು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾನೂನಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ . ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಘ ತಮಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಬಗೆಯ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಬಹುದು . ಈ ರೀತಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ , ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯಿದೆ .

10 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ :

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಹಜವಾದ ಫಲಶೃತಿಯಾಗಿದೆ : ಶಾಶ್ವತ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ‘ ಎನ್ನುವರು . ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಥವಾ ಪಂಗಡಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡದೆ ಇದ್ದಾಗ ಇವರು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ . ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪೂರ್ಣಅರಿವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು : ಮಾನವನು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತನಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ . ಉದಾ : ಶಿಶುವು ಲೋಕಾಚಾರ , ನೈತಿಕ ನಿಯಮ , ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ತನಗರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆತನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದುದು : ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ . ಆಗಾಗ ನಡೆಯುವ ತಿಕ್ಕಾಟಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವುದು .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ನಿರಂತರವಾದುದು : ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಎಂಬುದು , ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ , ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ . ಸಂಘರ್ಷಗಳು , ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾಗಬಹುದು .

11 ) ರಾಜಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಪಾತ್ರ ವಿವರಿಸಿ .

ರಾಜಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಪಾತ್ರ ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದುದು . ಇದು ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗುವುದು ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಪಂಚಾಯಿತಿ

2 ) ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ

3 ) ಮನವೊಲೈಸುವಿಕೆ

1 ) ಪಂಚಾಯಿತಿ : ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ತಾವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಪರಿಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದೊಡನೆ ಅವರು ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಸಿದ್ದವಾಗುವುದುಂಟು . ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಚಾಯಿತಿದಾರನು ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಕೊಡುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷಗಳು ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು . ಉದಾಹರಣೆ : ರಾಜಕೀಯ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು , ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು , ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ .

2 ) ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ : ಇದು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು . ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷವು ಕೊಡುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕೆಂಬನಿಯಮವಿಲ್ಲ , ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ವರ್ಚಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವರು .

3 ) ಮನವೊಲೈಸುವಿಕೆ : ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಿರತರಾದವರ ಮನವೊಲೈಸಿ ಅವರ ನಡುವೆ ರಾಜಿಯುಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು . ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗುವುದು ಇದೆ , ಹಠಮಾರಿತನ ಬಿಟ್ಟು ಸ್ನೇಹ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಅನುನಯದಿಂದ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯವೇ ಮನವೊಲೈಸುವುದಾಗಿದೆ .

12 ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಬಲಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವುದು : ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನೊಡ್ಡಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು . ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳು ಅಸಮಬಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವುದು .

2 ) ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ರಾಜಿ : ಸಂಘರ್ಷ ನಿರತ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮಬಲರಾಗಿದ್ದು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಇಷ್ಟ ಪಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ರಾಜಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ .

3 ) ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರನ ಪಾತ್ರ : ಒಪ್ಪಂದವು , ಪಂಚಾಯಿತಿ , ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಮನವೊಲೈಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಫಲಪ್ರದವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ .

4 ) ಸಹನೆ : – , ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಹನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಿಡುವುದುಂಟು. ಸಹನೆಯು ಬಾಳು ಮತ್ತು ಬಾಳಗೋಡು ‘ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ .

5 ) ಮನಃ ಪರಿವರ್ತನೆ : ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಿಸಿ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ‘ ಮನಃ ಪರಿವರ್ತನೆ ‘ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವರು .

6 ) ಉದಾತ್ತೀಕರಣ : ಅಕ್ರಮಶೀಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಉದಾತ್ತೀಕರಣವಾಗಿದೆ . ಗೌತಮಬುದ್ಧ , ಮಹಾವೀರ , ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ , ಬಸವಣ್ಣ ಗಾಂಧೀಜಿ ಈ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ .

7 ) ಸಂಯುಕ್ತಿಕ ವಿವರಣೆ : ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವರಣೆ ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ . ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು .

13 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ :

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ಸ್ಟಾಂಗೀಕರಣವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ : ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುವ ಮತಾಂತರವು ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವೇ ಆಗಿದೆ .

2. ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಮಂದಗತಿಯಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು : ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಇದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ . ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಕು . ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೂಹಗಳು ಒಂದುಗೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆಧರಿಸಿಯೇ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ನಡೆಯುವುದು .

3. ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ : ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಪರಿವೇ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು . ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಬಹುದು .

4. ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಒಮ್ಮುಖವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿಲ್ಲ : ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಕೊಡುವ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಏಕಮಾರ್ಗೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿಲ್ಲ . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗ್ರಹಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಂತರವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು .

14 ) ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಸಹನೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜನರು ಸಹನೆಯಿಂದಿರುವುದಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಾಧ್ಯ . ಸಹನೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ .

2 ) ಅನ್ನೋನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ : ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಂತಿಮ ಫಲಶೃತಿಯೇ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ , ಅನ್ನೋನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು .

3 ) ಸಂಯೋಗ ಅಥವಾ ಅಂತರ್‌ ವಿವಾಹ : ಅಂತರ್‌ವಿವಾಹವು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು , ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾದ ಸಂಬಂಧವೇರ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಗುವುದು .

4 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮ್ಯತೆ : ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮೂಹಗಳೊಳಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹಮತ ಇರುವುದಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಸುಗುಮವಾಗುವುದು . ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬಾರದ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಮರಸ್ಯಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು .

5 ) ಶಿಕ್ಷಣ : ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸಮೂಹಗಳ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ .

6 ) ಸಮಾನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶ : ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಮೂಹಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ . ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ದ್ವೇಷ ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳೂ ಮಿತಿಮೀರುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ , ಆದರೆ ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ ಸಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು .

15 ) E.W. ಬರ್ಗೇಸ್ ರವರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ .

E.W. ಬರ್ಗೇಸ್ ರವರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗೀಕರಣ ಎಂದರೆ

1 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು : ಆಚಾರ – ವಿಚಾರ , ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು , ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . ಸಾಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ . ಉದಾ : ಕುಟುಂಬ , ಧರ್ಮ , ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದವುಗಳು

2 ) ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು : ಮಾನವನ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ . ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದಲೆ ಆಹಾರ , ವಸತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ . ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ ; ಕಾರ್ಖಾನೆ , ಕೃಷಿರಂಗ , ಬ್ಯಾಂಕ್ , ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ .

3 ) ಮನರಂಜನೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು : ಮಾನವನ ಮಾನಸಿಕ ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ವಿರಾಮಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ . ಇಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ನಾಟಕ , ಸಂಗೀತ , ಸಾಹಿತ್ಯ , ಚಲನಚಿತ್ರ ಟಿ.ವಿ. , ರೇಡಿಯೋ ಮುಂತಾದವುಗಳು .

4 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು : ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜನ ಸಮೂಹ , ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಒತ್ತಡ ಬೀರುತ್ತದೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಕಾನೂನು , ಪೋಲಿಸ್ , ನ್ಯಾಯಾಲಯ , ಮುಂತಾದವು .

16 ) ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಮೂಹಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಮೂಹಗಳು ಎಂದರೆ , ಕಾರ್ಖಾನೆ , ಬ್ಯಾಂಕ್ , ಶಾಲೆ , ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳು . ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ . ಇಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಮೂಹಗಳ ಕಾರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು , ಅವುಗಳೆಂದರೆ –

1 ) ಮಾನವನ ವಿವಿಧ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ . ಮೂಲಭೂತ ಬೇಡಿಕೆಗಳಾದ ಆಹಾರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ತೀರಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ . ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಿತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ . ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ .

2 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ .

3 ) ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಧಕಾರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡುತ್ತದೆ .

1st Puc Sociology Chapter 3 Question Answer

IV . ಹತ್ತು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು : ( 30-40 ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ )

1 ) ಸಹಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಾಡುವ ನಿರಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಹಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ .

ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯೆಂದರೆ :

1 ) ಸಹಕಾರವು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯಯಾಗಿದೆ : ಸಹಕಾರದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅದು ನಮ್ಮ ಜೀವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ .

2 ) ಸಹಕಾರವು ನಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವಾದುದು : ಮಾನವ ಜನಾಂಗದ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಯು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲಾದರೂ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರವಿರಬೇಕಾದುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ . ಈ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ‘ ಕುಟುಂಬ ‘ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳು .

2) ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಇಂತಹ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆರ್ಥಿಕ , ರಾಜಕೀಯ , ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ , ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು , ಹವ್ಯಾಸಗಳು , ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ .

ಉದಾ : – 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಭಿನಯದ ತಾಳಿಗೆ ಹೊಸ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಾಮೌಡ್ಯ ಉಡುಗೆ – ತೊಡುಗೆ , ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ , ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡರು . ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತವರು ಮನೆಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿರುವ ಪತಿಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಪತಿಯ ಮನೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತಾರೆ . ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮೂಹದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ .

ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಮೂಹಗಳಾದ ಶಾಲೆ , ಕಾಲೇಜು , ಬ್ಯಾಂಕು , ಸೈನ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭವಿದ್ದಂತೆ ಹೊಸ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ .

3. ಸಮೂಹ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

ಸಮೂಹ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ . ಯಾವುದೇ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ , ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮೂಹಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ , ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ . ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಶೋಷಿತ ಸಮೂಹಗಳು ಪರಕೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಉದಾ : – ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ , ಕ್ರೀಡೆ , ಹವ್ಯಾಸಗಳು , ಭಾಷೆ ಬಳಕೆ , ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು .

ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ದೇಶದ ವಲಸೆಗಾರರು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಡುಗೆ – ತೊಡುಗೆ , ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ , ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು . ಇಂದು ವಿವಿಧ ಸಮೂಹಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರತುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ .

4. ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ .

  • ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ , ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಲಿ.ಎಸ್ . ಎ . ಕೋಸರ್ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥವಾದ functions of conflicts ನಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ .
  • ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮೂಹಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ತಾನಮಾನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ . ಯುದ್ಧ , ಆಂತರಿಕ ಗಲಭೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೋರಾಟದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದವರು . ಉದಾ : – ನೆಪೋಲಿಯನ್ , ಗಾಂಧೀಜಿ , ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಮುಂತಾದವರು .
  • ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಆಂತರಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ . “ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶತ್ರು ” ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬೇರೂರುತ್ತದೆ . ಉದಾ : – ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್ಲಾ ಜನಸಮೂಹ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು .
  • ಸಂಘರ್ಷ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಷಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ , ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪಾಲಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ ‘ ಯಂತೆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . ಸಂಘರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಜನರು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ತತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ . ಉದಾ : – ಅಶೋಕನು ಕಾಳಿಂಗ ಯುದ್ದ ನಂತರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕಲ್ಪಿಸಿದನು .
  • ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವಂತೆ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ . ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ . ಉದಾ : – ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ , ಇಬ್ಬರು ಮಿತ್ರರುಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಜಗಳ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಾ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ .
  • ಸಂಘರ್ಷತ್ಮಾಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಮಾಕರ್ , ಸೈಂಟ್ ಸೈಮನ್ , ಲಿವಿಸ್ ಕೋಸರ್ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ , ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕಸಂಘರ್ಷದಿಂದಲೇ ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ .

5. ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ .

ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರಣಗಳು ಇಂತಿವೆ

1 ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು .

2 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು .

3 ) ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆ

4 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ .

1 ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು . ಯಾವುದೇ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ . ಮನೋಭಾವನೆಗಳು , ಚಿಂತನೆಗಳು , ಅಭಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಕೊನ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ . ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ .

2 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು . ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಒಂದು ಸಮೂಹ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ . ಭಾರತದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕೋಮುಗಲಭೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ .

3 ) ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆ . ವಿವಿಧ ಜನರು ಅಥವಾ ಸಮೂಹಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಂತನೆ ಸಮರೂಪತೆ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ . ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೈವಿಧ್ಯ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ .

4 ) ಸಾಮಾಜಿಕ . ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ . ಕೆಲವು ಸಮೂಹಗಳು ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ . ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಫಲಶೃತಿಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು . ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮೂಹ ಇಂತಹ ಪರಿವರ್ತನೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ . ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ “ ಹಿಂಬೀಳಿಕೆ ” ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸಂಘರ್ಷ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ . ಹೀಗೆ ಸಂಘರ್ಷವು ಸಂಭವಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ .

FAQ

1 ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದರೇನು ?

ಸಮಾಜದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕದ ಮುಖಾಂತರ ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು . ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎನ್ನುವರು .

2 ) ಸಂವಹನ ಎಂದರೇನು ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಾಗೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ‘ ಸಂವಹನ ‘ ಎನ್ನುವರು .

3 ) ಸಂಘರ್ಷ ಎಂದರೇನು ?

ಬೇರೆಯವರ ಇಚ್ಚೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸಂಘರ್ಷ ಎನ್ನುವರು .

ಇತರೆ ವಿಷಯಗಳು :

First Puc Political Science Notes

First PUC History Notes 2022

ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಕನ್ನಡ ನೋಟ್ಸ್

ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ Pdf

First PUC All Textbooks Pdf 2022

All Subjects Notes

All Notes App

Leave a Reply

Your email address will not be published.

close

Ad Blocker Detected!

Ad Blocker Detected! Please disable the adblock for free use

Refresh